TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı açıklama gerçekleştirdi. 12 Kasım 2026 tarihinde yapılan açıklamada, inşaat mühendislerinin mesleki hakları, ekonomik koşulları ve çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlar gündeme taşındı. Açıklamada, yıllardır uygulanan politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırdığı, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiği ifade edildi.
İnşaat mühendisleri, mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak değerlendirilmesine tepki göstererek, “Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir” mesajını verdi. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin göz ardı edilmesinin bedelini yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun ödediği vurgulandı.
KAMUDA VE ÖZEL SEKTÖRDE ÇALIŞAN MÜHENDİSLERİN SORUNLARI GÜNDEMDE
Açıklamada, inşaat mühendisliği mesleğinin tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıya olduğu belirtildi. Kamuda görev yapan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklar üstlenmelerine rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından mahrum bırakıldığı ifade edildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından yaşanan kayıplara dikkat çekildi.
Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığı kaydedildi.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarıyla karşı karşıya olduğu belirtildi. Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması, çalışma günlerinin eksik gösterilmesi ve sosyal güvenlik haklarında yaşanan kayıplar da açıklamada yer aldı.
Emekli mühendislerin yetersiz aylıklar nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığına dikkat çekilirken, proje ve danışmanlık hizmetlerinin sınırsız fiyat rekabeti nedeniyle nitelik kaybına uğradığı ifade edildi.
Şantiye şefliğinin yapı üretiminin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu hatırlatılan açıklamada, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşullarının bu görevin gerçek işlevinden uzaklaşmasına neden olduğu belirtildi. Yapı denetim sisteminin de maliyet baskısı altında bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaştığı, görevini yapan mühendislerin baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kaldığı kaydedildi.
DEPREM GÜVENLİĞİ VE YAPI STOKU ENVANTERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamada, mühendislerin yaşadığı sorunların yalnızca mesleki bir mesele olmadığı, doğrudan toplumun güvenli yaşam hakkını ilgilendirdiği vurgulandı.
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılarak, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” ifadelerine yer verildi. Bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceği belirtildi.
Ülkenin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin hâlâ bulunmadığına dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca vatandaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığı belirtilirken, yapıların kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmediği ve taşıyıcı sistemlere yapılan müdahalelerin sistematik biçimde takip edilmediği kaydedildi.
İnşaat Mühendisleri Odası, güvenli bir yapıda yaşamanın ayrıcalık değil, temel bir insan hakkı olduğunu belirterek, vatandaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları binaların güvenliğini öğrenebilmesi gerektiğini vurguladı.
DEPREM YARGILAMALARI VE MÜHENDİSLERİN SORUMLULUKLARI
Açıklamada genç mühendislerin işsizlik sorunuyla karşı karşıya olduğu, kadın mühendislerin ise istihdam, ücret ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılık yaşadığı ifade edildi.
Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle mühendislerin sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar üstlendiği belirtilerek, mesleki görevlerini tamamladıktan yıllar sonra dahi ağır hukuki yaptırımlarla karşılaşabildikleri kaydedildi.
Özellikle deprem yargılamalarında gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşıldığı ileri sürülen açıklamada, imar afları, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeden mühendislerin üzerine yüklendiği belirtildi.
İNŞAAT MÜHENDİSLERİ TALEPLERİNİ SIRALADI
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, mesleğin hak ettiği değere kavuşması ve güvenli bir geleceğin oluşturulması amacıyla taleplerini kamuoyuna ve karar vericilere duyurdu.
Açıklamada öne çıkan talepler şöyle sıralandı:
-
Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi, TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisinin yasal güvenceye kavuşturulması.
-
SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması, kayıt dışı çalışmanın ve karşılığı ödenmeyen fazla mesailerin sona erdirilmesi.
-
Kamu mühendislerinin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, ek gösterge, tazminat ve ek ödemelerin emekliliğe yansıtılması.
-
Kamuda taşeronlaşmaya ve güvencesiz istihdama son verilmesi, teknik kadroların güçlendirilmesi ve mühendis istihdamının artırılması.
-
Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikalarının uygulanması, emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam düzeyine yükseltilmesi.
-
Mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması.
-
Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumluluklarının fiilî görevleri, yetkileri ve kusurları doğrultusunda açıkça tanımlanması.
-
Deprem yargılamalarında bilimsel ve teknik yeterliliğe sahip bilirkişilik sistemi oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması.
-
Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmesi, her şantiyeye bir şef görevlendirilmesi.
-
Yapı denetim sisteminin kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmesi.
-
Ülkenin yapı stoku envanterinin çıkarılması, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve yapıların kullanım ömürleri boyunca denetlenmesi.
-
Mühendislik eğitiminin bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük ve ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmesi; kadın mühendislerin çalışma hayatında karşılaştığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması.
“ARTIK SORUNLARIMIZIN TESPİT EDİLMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ”
Bir süredir yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla bir araya geldiklerini belirten oda yönetimi, sorun ve taleplerini ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettiklerini bildirdi.
Açıklamada, Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve tüm kamu kurumları sorumluluklarını yerine getirmeye çağrılarak şu ifadelere yer verildi:
“Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz! Çünkü biliyoruz ki mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedeli yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı değildir. Bu bedel; güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim görmesi gereken çocuklarımızın, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşlarımızın, güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceğidir.”
Mühendislerin ayrıcalık istemediği, emeklerinin karşılığını, mesleklerinin saygınlığını, yetkileriyle uyumlu sorumlulukları ve halk için güvenli bir gelecek talep ettiği belirtilen açıklama, tüm meslektaşlara ve yurttaşlara yapılan ortak mücadele çağrısıyla sona erdi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, “Mesleğimizi savunacağız, emeğimizi savunacağız, halkımızın yaşam hakkını savunacağız, kamu yararını savunacağız” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.
