Zonguldak

Zonguldak’ta altın madeninin bulunma olasılığı ne kadardır?

Jeoloji Yüksek Mühendisi Ali Baltaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla, Zonguldak’ta altın madeninin bulunma olasılığını değerlendirdi.

Jeoloji yüksek mühendisi Ali Baltaş'ın Zonguldak'taki altın madenini kalemine aldığı işte o yazı:

Zonguldak’ta bazı yerel basın organlarında son zamanlarda yapımı sürmekte olan Filyos-Zonguldak sahil yolundaki çalışmalar sırasında altın mı bulundu? şeklinde haberler yer almıştır. Bu yazı söz konusu haberden yola çıkarak havzada bugüne kadar tapılmış olan bilimsel veriler ışığında Zonguldak’ta altın madeni bulunma olasılığını değerlendirmek amacıyla yazılmıştır.

Zonguldak jeolojik yapısı değerlendirildiğinde ekonomik değer taşıyan altın, gümüş ve benzeri polimetalik madenlerin bulunma olasılığı oldukça düşüktür. Bunun nedeni polimetalik madenlerin temel kaynağının, volkanik ve hidrotermal aktivitelerle yerkabuğunun derinliklerinden yüzeye yakın bölgelere taşınan sıcak çözeltileri içinde taşınmasıdır. Bu nedenle altın ve gümüş de genellikle magma kaynaklı hidrotermal akışkanların (sıcak su çözeltilerinin içinde) fay zonları boyunca yükselerek çevre kayaçlar arasında soğuyarak magmatik zonlarda bulunabilen metalik madenlerdir. Altın parajenez olarak birlikte bulunduğu mineralle hem daha kararlı ve hem de daha yoğun olduğu için çevresindeki minerallere göre daha farlı davranarak ayrışır. Küçük parçalar su ve yüzey erezyonu nedeniyle yüzeye çıkarken daha ağır olan altın damarları daha aşağılarda birikir.

Buna karşın Pontit dağ kuşağının batı kısmında bulunan Zonguldak’ın sahil kesimlerinde magmatik kökenli kayaçlar değil de genellikle Karbonifer ve Kretase yaşlı sedimanter kayaçlar konumlanmıştır. Bölgede MTA tarafından bugüne kadar yapılan çalışmalarda da Zonguldak’ta tenör olarak anlamlı sayılacak altın, gümüş veya diğer metalik maden zonlarının varlığına ilişkin bir rapor yayınlanmamıştır

Türkiye’nin altın-gümüş potansiyeli genellikle Ege, Doğu Karadeniz (Pontidler’in doğusu), İç Anadolu ve bazı volkanik bölgelerde (epitermal, porfiri sistemler) yoğunlaşmaktadır. Zonguldak’ın genellikle Paleozoik ve Kretase yaşlı sedimanter kayaçlardan oluşan jeolojik yapısı bu tip magmatik mineralizasyonların (yüksek sıcaklıktaki magmatik-hidrotermal akışkanlar) gelişmesi açısından uygun değildir. Buna karşın bölgede bazı lokal alanlarda manganez, alüminyum cevheri olan boksit ve yer yer düşük tenörlü demir cevheri ve fosfat ile dolomit, kireçtaşı, kuvars kumu, kil mineralleri olan şiferton ve kaolenin varlığı bilinmektedir.

Son yıllarda Alaplı-Devrek gibi bölgenin iç kesimlerinde özellikle büyük atımlı fay zonlarında hidrotemal kökenli altın, gümüş vb. metalik madenlerin aranması için bazı şirketler ruhsat almış olsalar da bunlar henüz araştırma aşamasındadır. Bölgenin jeolojik yapısı nedeniyle de bana göre ekonomik değer taşıyan metalik maden zonlarının bulunma şansları sınırlıdır. Bu nedenle bölgede plaser yatak dediğimiz derelerde altın parçalarının aranması gibi amatör madencilik faaliyetlerinin başarı şansı da çok düşüktür.