Uygulama ile vatandaşların günlük yaşamlarında kolaylıkla ulaşabilecekleri noktalardan ambalajlarını iade edebilmesi sağlanırken, geri dönüşümün yalnızca belirli merkezlerde gerçekleştirilen bir işlem olmaktan çıkarılarak günlük hayatın doğal bir parçası haline getirilmesi amaçlanıyor.
Bu kapsamda market, bakkal ve büfeler de talep etmeleri halinde sisteme dahil olarak iade noktası olarak hizmet verebilecek. Böylece vatandaşların ambalajlarını iade edebilecekleri noktaların sayısının artırılması ve özellikle iade makinesi bulunmayan bölgelerde sisteme erişimin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Market, bakkal ve büfelere sistemde aktif rol
Uygulamaya katılmak isteyen işletmeler, gerekli başvuru ve kayıt süreçlerini tamamlamalarının ardından iade noktası olarak sistemde yer alabilecek.
Sisteme dahil edilen işletmelere, ambalaj iadelerinin hızlı ve güvenilir şekilde kayıt altına alınmasını sağlayan el terminalleri tahsis edilecek.
El terminalleri aracılığıyla vatandaşların getirdiği uygun ambalajların sistem üzerinden okutulması, iadenin kayıt altına alınması ve gerçekleştirilen işlemlerin elektronik ortamda takip edilmesi sağlanacak.
Bu yöntemle, vatandaşların yoğun olarak kullandığı market, bakkal ve büfelerin geri dönüşüm sisteminin bir parçası haline getirilmesi ve mahalle ölçeğinde daha yaygın bir iade ağı oluşturulması amaçlanıyor.
Vatandaşa ürün başına 1 TL teşvik
Uygulama kapsamında vatandaşlar, sistem tarafından kabul edilen ve iade koşullarını sağlayan her uygun ürün için 1 TL teşvik ödemesi alabilecek.
Bu ödeme modeliyle vatandaşların ambalajlarını çöpe atmak yerine sisteme iade etmeleri teşvik edilirken, geri dönüşüm sürecine doğrudan katılım sağlamaları amaçlanıyor.
Vatandaş açısından sistemin temel işleyişi; uygun ambalajın belirlenen iade noktasına götürülmesi, ambalajın sistem üzerinden okutularak kayda alınması ve karşılığında belirlenen teşvik bedelinin vatandaşın hesabına aktarılması şeklinde olacak.
Böylece geri dönüşümün çevresel faydasının yanı sıra vatandaş açısından da doğrudan bir ekonomik teşvik oluşturulacak.
İade noktalarına ürün başına 50 kuruş
Sisteme iade noktası olarak dahil olan ve kendilerine el terminali tahsis edilen işletmeler de gerçekleştirdikleri işlemler karşılığında teşvikten yararlanacak.
Bu kapsamda iade noktaları, sistem üzerinden gerçekleştirdikleri her ürün okuması karşılığında 50 kuruş gelir elde edebilecek.
Söz konusu uygulamayla, işletmelerin ambalaj toplama ve iade sürecine aktif olarak katılması teşvik edilecek. Böylece geri dönüşüm sisteminin yalnızca vatandaşların değil, yerel işletmelerin de katkısıyla daha geniş bir ağa ulaşması sağlanacak.
Özellikle mahalle bakkalları ve büfeler gibi vatandaşların günlük alışverişlerinde sıklıkla kullandığı işletmelerin sisteme dahil edilmesi, iade noktalarının vatandaşlara daha yakın hale gelmesine katkı sağlayacak.
El terminallerinde günlük 3 bin ürün okuma kapasitesi
İade noktalarında kullanılacak el terminalleri, yoğunluğun etkin şekilde yönetilebilmesi amacıyla günlük 3.000 adet ürün okuma kapasitesine sahip olacak.
Bunun yanında vatandaşların sistemden yararlanabilmesi için günlük 200 adet ürün iade limiti uygulanacak.
Bu limit sayesinde iade işlemlerinin bireysel kullanıcılar açısından düzenli ve kontrollü şekilde gerçekleştirilmesi, iade noktalarında oluşabilecek yoğunluğun yönetilmesi ve sistemin sürdürülebilir şekilde işletilmesi hedefleniyor.
İade noktaları vatandaşın erişimini kolaylaştıracak
İade noktalarının yaygınlaştırılmasıyla birlikte vatandaşların ambalajlarını teslim edebilmek için uzak noktalara gitmelerine gerek kalmadan, günlük yaşamlarında kullandıkları işletmeler üzerinden sisteme katılabilmeleri amaçlanıyor.
Market, bakkal ve büfelerin sisteme dahil edilmesiyle özellikle mahalle bazında erişilebilir bir iade ağı oluşturulması hedefleniyor.
Bu sayede vatandaşların evlerinde biriktirdikleri uygun ambalajları alışveriş sırasında kolaylıkla iade edebilmeleri ve geri dönüşüm sürecine düzenli olarak katılmaları sağlanabilecek.
Ambalajlar yeniden ekonomiye kazandırılacak
Uygulamanın temel hedeflerinden biri de ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını sağlayarak geri dönüşüm süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi.
Sisteme iade edilen ambalajların kayıt altına alınmasıyla birlikte toplama sürecinin daha düzenli ve izlenebilir hale getirilmesi, geri dönüştürülebilir malzemelerin atık haline gelmeden ekonomiye yeniden kazandırılması amaçlanıyor.
Bu yaklaşım, doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına, atık miktarının azaltılmasına ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlayacak.
İade noktalarının yaygınlaştırılması aynı zamanda vatandaşların geri dönüşüm konusunda bilinçlendirilmesine ve sıfır atık uygulamalarına aktif katılımlarının artırılmasına katkı sağlayacak. Uygulama sayesinde geri dönüştürülebilir ambalajların yalnızca bir atık olarak değerlendirilmesinin önüne geçilerek, yeniden ekonomiye kazandırılabilecek değerli bir kaynak olduğu konusunda toplumsal farkındalık oluşturulması amaçlanıyor.
Bu doğrultuda, iade noktalarının vatandaşların kolaylıkla ulaşabileceği market, bakkal ve büfe gibi işletmelerde yaygınlaştırılmasıyla sıfır atık uygulamasının daha geniş kesimlere ulaştırılması hedefleniyor. Vatandaşlara ürün başına 1 TL, sisteme dahil olan iade noktalarına ise gerçekleştirilen ürün okuması başına 50 kuruş teşvik sağlanmasıyla geri dönüşümün ekonomik açıdan da desteklenmesi ve toplumun farklı kesimlerinin sisteme aktif katılımının artırılması amaçlanıyor.
Uygulama ile birlikte geri dönüşümün günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi, ambalaj atıklarının kaynağında toplanarak yeniden ekonomiye kazandırılması, doğal kaynakların korunması ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanması hedefleniyor.